مقبره شيخ بدرالدين:شيخ بدرالدين بنا به رواياتی پسر عم حضرت پيغمبر بوده و بعد از مهاجرت از زنجان در شهر نمين دار فانی را وداع گفته و همينجا نيز بخاک سپرده شده و از شيوخ بنام عصر خود بوده است متاسفانه توجه زيادی به حفظ اين مقبره نشده و بسياری از محتويات آن از بين رفته يا مورد سرقت قرار گرفته است (گزارش بررسي باستان شناسي آرامگاه شيخ بدرالدين در نمين)

قلعه شیندان :این قلعه بر فراز قله کوه شیندان یا چیندان بین راه نمین-آستارا قرار گرفته واز مهمترین آثار تاریخی نمین محسوب می گردد که سابقه آن به قبل از اسلام میرسداز اتفاقات مهمی که در این قلعه روی داده خاطره تاریخی قیام حمزه خان تالش حاکم آستارا در عهد شاه عباس صفوی می باشد که ذوالفقار خان قارمانلو حاکم اردبیل مدت نه ماه آن قلعه را در محاصره داشت و حمزه خان با کشتی از راه آستارا به شیروان متواری گشت .

همچنین جنگهای عیسی خان و موسی خان مهرانی وپناه بردن میر مصطفی خان تالش ابن میر جمال الدین(قره خان) در عهد آغا محمد خان قاجار به این قلعه را می توان ذکر کرد.

بنای قلعه،سنگی و با ساروج ساخته شده است که قراء حیران و ونبین و مسیر جاده نمین - آستارا کاملا قابل رویت می باشد و گویند زمانی محل اقامت و فرماندهی بابک خرم دین بوده ودر سمت غربی قلعه قبرستان قدیمی در بالای تپه در آنسوی تونل قرار دارد که قلعه شیندان مشرف بر آن است و درمقابل دید و تیر رس واقع شده.بنا به روایتی قسمتی از این قبرها متعلق به گبرها(گور قبیر)وقسمتی پا به غرب وسر به شرق دفن شده اند که از آثار قره قویونلو دردوره شاه اسماعیل صفوی می باشد و قبر عیسی خان و موسی خان مهرانی وچشمه معروف جن در آن قرار دارد و ارتفاع آن۱۸۵۰متر میباشد.

شخصیت سرهنگ و مسجد سرهنگ:سرهنگ میر زین العابدین خان (توپخا نه مبارکه آستارا) به سال ۱۲۹۰هجری قمری مسجدی در نمین بنا نمود که به تکیه سرهنگ معروف می باشد.آنچه از اجداد و سینه به سینه به ما رسیده و در خا نواده نوادگان آن مرحوم گفته شده حاکی ازآن دارد که سرهنگ به احداث مسجد مستقیم اقدام نموده و سپس مرحوم شیخ فاضل آستارایی را به نمین آورده و در جدار تکیه برای این روحانی منزلی جهت سکونت ساخت وامورات مسجد را به وی محول کرد.گویا سرهنگ فقط از برادرزاده اش که حاکم وقت ولایت اربعه ((الوف)) بوده(سلیمان خان صارم السلطنه)امدادجسته

در صحن ورودی تکیه سرهنگ سه نفراز سادات جلیل القدر سرهنگ میر زین العابدین خان (مبصرالسلطنه)یکی بعد از دیگری (میر ایوب خان را در قبر جدش دفن نموده اند)در حال حاضر بطور روشن ودقیق قبور میر ایوب خان امیر سرهنگ پور وسیده مکیمه خانم یوسفی نسبت میرعلی خان مشهود می باشند.

در ضمن سرهنگ از نسل سید الشهدا (ع) می باشد.تکیه مورد بحث بسال 1332هجری قمری توسط میر ایوب خان امیر سرهنگ پور با همیاری خوانین نمین تعمیر ودر همان سال مرحوم میر ایوب خان یک جلد کلام الله مجید را به صورت جزو که در شهر شوال1332 هجری قمری بخط مرحوم محمد یوسف ویلکیچی بنام والدین اش میر عبا سقلی خان مبصر السلطه و سلطان بگیم خانم به تکیه سرهنگ وقف نموده اند و هم اکنون در اختیار قاریین قرار می گیرد.روحش شاد و یادش گرامی باد.

قابل ذکر است فرخنده خانم دختر عباس میرزا مادر سرهنگ میر زین العا بدین خان همسر میر کاظم خان بن حسن خان تالش بسال 1276 هجری قمری مسجد جامع نمین را به جای مخروبه خانقاهی بدر الدین در اوایل قرن هفتم هجری قمری به آستارا نزد سید جمال الدین روحی شرف یاب شده شیخ در زنجان سکونت داشته سالی چند صباحی به خشیران به زیارت مزار روشن امیر معروف به باباروشن پدر شیخ تاج الدین ابراهیم بن روشن امیر معروف شیخ زاهد جیلانی،می امده و در خانقاه نووه بئن (نمین) بحلقه اذکار می نشسته است بپا نمو ده بنابراین بانی مسجد جامع نمین ما در مسیر احمد خان سیف الملک بوده است .

کلیه اولاد عباس میرزا، دایی وخاله های سیف الملک بوده اند .

از شاهزاده خانم هفت پسربعرصه وجود آمده اند که عبارتند از:1_میر احمد خان (( سیف الملک))2_میر اسد اله خان (( صارم السلطنه ))3_میر زین العابدین خان

((سرهنگ))4_میر حسن خان ((بیوگ خان))5_میر محمد خان 6_میر مصطفی خان 7_میر تقی خان.

خوانین نمین که از نسل میر قره خان در دوره قاجار حاکمت قسمت مهمی از تالش راعهده دار بوده اند.میر قره خان در زمان نادر شاه حکومت تمام تالش را داشت. میر احمد خان (( سیف الملک)) و برادرش میر اسد الله خان فرزندان میر کاظم نوه پسری میر حسن خان تالش ونوه دختری عباس میرزا سردار قاجار به حکومت آستارا،نمین وکرگانرود را داشته اند.

ساختمان زيبای عمارت السلطنه: این بنا که  ظاهرا توسط روسها ساخته شده و قدمتی دويست ساله دارد از ديگر اماکن باستانی شهرستان نمين است و در ميدان اصلی شهر قرار گرفته است که احتمالا چند وقت پیش تخریبش کردند.

تپه های باستانی زياد که بعضی از آنها قدمتشان به هزاره سوم پيش از ميلاد ميرسد . خانه های قديمی با معماری خاص دوران قاجار و صفويه وقبور زرتشتی و کلیمی(گور قبیرها) و غار بابک خرم دین در فندقلو و قلعه بز(بزه قلعه در لاتون) نیز از دیگر آثار تاریخی شهرستان نمین می باشد... 

با تشکر از خانم سولماز پورنعمت که اطلاعات کاملتری از آثار تاریخی نمین در اختیار ما گذاشتند:


حدود 90 اثر تاريخي در شهرستان نمين به ثبت رسيده كه بيشتر آنها تپه ها مي باشند كه مربوط به ادوار باستاني هستند



آثار قبل از اسلام :



1-«دلمن»قديمي ترين اثر ثبت شده در نمين حفريات هيات فرانسوي به سركردگي «دمورگان » است كه او در اين منطقه بناهاي به عنوان دلمن شناخته مي شود با قدمت نه هزار ساله را كشف كرد.


2-آتشكده شيندان :اين آتشكده بر فراز قله شيندان


3- ديو لراوي (خانه ديو ها )-دوستاق خانه : اين اثر در نزديكي آب گرم علي داشي واقع است




آثار تاريخي مربوط به دوره بعد از اسلام در نمين :


قبرستان شغوله دره : اين قبرستان قبل از تونل نمين و آستارا در سمت غربي واقع است كه قله شيدان مشرف بر آن است گفته مي شود سربازان غيور عباس ميرزا شهيد و در ان محل مدفونند .اما از نظر افراد بومي قسمتي از قبر ها متعق به گبرها (گور قبير )بوده و به صورت پا به مغرب و سر به مشرق دفن شده اند مانند يهوديان .


2- مقبره بابا روشن : در دو كيلو متري روستاي (خشه حيران در دره اي سبز و خرم واقع است و در قسمت جنوبي ان چشمه اي وجود دارد .


3- مقبره پير لنگ : اين مقبره در روستاي ننه كران بر بالاي تپه اي سر سبز واقع است


5- بقعه شيخ بدرالدين :كه در وبلاگ اطلاعات كافي در مورد ان هست .


6- غار فندقلو : در جنگلهاي فندقلو غاري وجود دارد كه غار بابك خرم دين نام دارد گفته مي شود كه زماني پناهگاه بابك خرم دين و سپاهيانش بوده است .


7- بناي صارم السلطنه : اين بنا ظاهرا توسط روسها ساخته شده است اما بسياري معتقدند محل سكونت حكمرانان و خان نمين بوده است